İsrail’den Türkiye’ye F-35 Uyarısı
İsrail, Türkiye’ye F-35 savaş uçaklarının satışı onaylanması halinde, bu uçaklarda kendisine ait ileri teknolojinin yer almayacağını açıkladı. Bu hamle, İsrail’in satış engelinde başarılı olamaması sonrası bir blöf olabilir.
ABD ve İsrail’in F-35 Satışı Konusundaki Tutumu
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesinde Türkiye’ye F-35 satışını olumlu değerlendireceklerini belirtti ve Türkiye’nin bu uçakları İsrail’e karşı kullanmayacağını garanti etti.
Netanyahu ise başlangıçta satışa karşı olduğunu ifade etmesine rağmen, ABD nezdindeki görüşmelerde tam ikna sağlayamadı. İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Sharren Haskel, F-35‘lerdeki ileri teknolojinin Türkiye versiyonunda mevcut olmayacağını ve Washington-Ankara anlaşmasına temkinli yaklaştıklarını belirtti.
İsrail’in F-35 Teknolojisi ve Türkiye’nin Programdaki Rolü
İsrail, uçakların elektronik savaş sistemleri geliştirilmesinde önemli katkılar sağladı. Türkiye ise F-35 programında 2002’den itibaren aktif rol alarak 817 gövde ve 188 motor parçasını üretip, 2021’e kadar destek verdi.
Ancak 2018’de S-400 alımı nedeniyle ABD’nin F-35 programından çıkarttığı Türkiye, şu ana kadar 1,5 milyar dolar yatırım yaptı ve uçak teslimatları askıya alındı.
İleri Teknoloji ve Elektronik Harp Yetenekleri
İsrail’in geliştirdiği “Adir” versiyonu, gelişmiş elektronik harp sistemleri içeriyor. Bu sistemlerin Türkiye’ye satılan F-35’lerde yer almayacağı belirtiliyor. İsrail ayrıca 27 adet F-35’i ek cihazlarla donatmış ve yeni uçak alımları planlıyor.
Bu gelişmeler, İsrail’in F-35 programındaki teknolojik üstünlüğünü muhafaza etme ve bölgesel stratejik üstünlüğünü koruma çabasını ortaya koyuyor.
Sonuç
Türkiye’ye F-35 satışında İsrail’in ileri teknoloji ambargosu, iki ülke ve ABD arasındaki karmaşık ilişkilerin ve savunma politikalarının bir göstergesi olarak öne çıkıyor.